معرفی رشته علوم تربیتی

رشته علوم تربیتی در مقطع كارشناسی، دارای گرایش‌های تكنولوژی آموزشی، مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، آموزش و پرورش پیش‌دبستانی و دبستانی و آموزش و پرورش كودكان استثنایی است.
گرایش تكنولوژی آموزشی:
تكنولوژی آموزشی در لغت از واژه‌های خاص "تكنو" به معنی برخورد سیستماتیك با پدیده‌های علمی, "لوژی" به معنای شناخت، و "آموزش" به معنای فعالیت‌های هدفمندی است كه مربیان یا معلمان انجام می‌دهند تا تغییر رفتار یا توانایی تغییر رفتار در فراگیرنده به وجود بیاید. از همین جا مشخص می‌شود كه تكنولوژی آموزشی به معنای شناخت پدیده‌ها یا روش‌های دقیق آموزشی برای رسیدن به اهداف آموزشی است. همان‌طور كه گفتیم این یك تعریف لغوی است. اما در تعریف مفهومی باید گفت كه تكنولوژی آموزشی شامل تئوری‌ها و اجرای اعمال طراحی، رشد، كاربرد، مدیریت و ارزشیابی فرآیندها و منابع یادگیری می‌شود.این فرآیند از یك سو نگاهی خُرد و موشكافانه دارد؛ زیرا برای تسهیل فراگیری به تك تك فراگیران به صورت خُرد توجه می‌كند و از سوی دیگر كیفیت آموزشی را به‌صورت كلی در نظر می‌گیرد و در این راستا به طراحی علمی، رشد علمی، كاربرد و مدیریت این فرآیند می‌پردازد.در كل می‌توان گفت كه رشته تكنولوژی آموزشی تلاش می‌كند تا با طراحی دقیق و صحیح نظام آموزشی، به معلم‌ها بیاموزد كه چگونه معلمی ورزیده، كاردان و ماهر شوند و تدریس خود را بر پایه بهترین شیوه‌ یادگیری, استوار كنند. این دانش همچنین به مسؤولان نظام آموزشی بهترین راه تدوین كتب درسی، مدیریت آموزشی و ارزشیابی آموزشی را نشان می‌دهد.

توانایی‌های لازم:
تكنولوژی آموزشی فرآیند كیفی و خُرد است؛ یعنی به یادگیری تك تك انسان‌ها توجه دارد. به همین دلیل دانشجوی این رشته باید نوع‌دوست، انسان‌دوست، علاقه‌مند به دانش‌آموزان و در عمل صادق باشد. همچنین لازم است از نظر هوشی، توانایی فوق‌العاده‌ای داشته و دید هنری داشته باشد.در حال حاضر نیز می‌بینیم كه دانشجویان توانمند این رشته گاه با وسایل بسیار ابتدایی، وسایل جدید و جالبی خلق می‌كنند. و در نهایت این‌كه دانشجوی تكنولوژی آموزشی اگر هدفش ورود به آموزش وپرورش است، نباید ایده‌آل‌گرا باشد چون هنوز تفكر تكنولوژی آموزشی در آموزش وپرورش جا نیفتاده است و فارغ‌التحصیلان این رشته نباید انتظار داشته باشند كه آموخته‌های خود را خیلی راحت و بدون هیچ مقاومتی در محیط آموزشی پیاده كنند.

موقعیت شغلی در ایران:
فلسفه اصلی این رشته، استفاده از توانایی فارغ‌التحصیلان آن در آموزش و پرورش و سپس صدا و سیما است. اما در عمل می‌بینیم كه به دلیل تفكر غلط حاكم بر محیط‌های فوق، تكنولوژیست‌های آموزشی به سختی جذب این مراكز می‌شوند. البته برخی از فارغ‌التحصیلان این رشته جذب مدارس غیرانتفاعی شده‌اند و با ارائه طرح‌های آموزشی برای دوره‌ها و درس‌های مختلف، كارآیی مدرسه را بسیار ارتقاء داده‌اند.عده‌ای از فارغ‌التحصیلان نیز جذب وزارت ارشاد یا كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان می‌شوند و بالاخره برخی از فارغ‌التحصیلان با توجه به توانایی‌هایی كه در طی تحصیل كسب كرده‌اند، جذب بازار كار آزاد می‌شوند و به عكاسی آموزشی یا تولید فیلم‌های آموزشی می‌پردازند.

درس‌های این رشته در طول تحصیل:
دروس مشترك در گرایش‌های مختلف علوم تربیتی:
تاریخ آموزش و پروش در اسلام و ایران، فلسفه آموزش و پرورش، اصول و مبانی آموزش و پرورش،‌آموزش و پرورش تطبیقی، آموزش و پرورش ابتدایی راهنمایی و متوسطه، اخلاق اسلامی،‌روش ها و فنون تدریس، روانشناسی عمومی، ‌روانشناسی تربیتی، روانشناسی رشد كودكی و نوجوانی، جامعه‌شناسی عمومی، جامعه‌شناسی آموزش و پرورش، اقتصاد آموزش و پرورش، مقدمات مدیریت آموزشی، مقدمات برنامه‌ریزی آموزشی ودرسی، آموزش و پرورش كودكان استثنائی، مقدمات مشاوره و راهنمایی، مقدمات تكنولوژی آموزشی، آشنایی با كتابخانه و اصول كتابداری، روش‌های آماری در علوم تربیتی، سنجش واندازه‌گیری در علوم تربیتی، مقدمات روش تحقیق در علوم تربیتی.
دروس تخصصی گرایش تكنولوژی آموزشی:
سمینار در برنامه‌ریزی درسی و آموزشی، مبانی ارتباط انسانی، اصول طراحی پیام‌های آموزشی، اصول عكاسی، تولید برنامه‌های تلویزیونی، انتخاب، بهره‌برداری و ارزیابی مواد و وسایل آموزشی، تولید مواد آموزشی.
گرایش مدیریت و برنامه‌ریزی:
گرایش مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی یك رشته میان رشته‌ای است كه تلفیقی از رشته‌های روانشناسی، جامعه‌شناسی، فلسفه، مدیریت، آمار، زبان خارجی و مشاوره می‌باشد.هدف این گرایش از یك سو فراهم ساختن فرصت‌های یادگیری هر چه بیشتر برای گروه‌های واجب‌التعلیم و علاقه‌مند به یادگیری و از سوی دیگر تربیت نیروی انسانی ماهر مورد نیاز توسعه اقتصادی كشورها است. در كل مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، مدیریت بر فعالیت‌های یاددهی و یادگیری به منظور ایجاد تغییرات مطلوب در رفتار یادگیرنده و ارزیابی میزان تحقق این تغییرات است.فارغ‌التحصیل این گرایش به راحتی می‌تواند علاوه بر پیش‌بینی‌های آموزشی یك كشور، مراحل برنامه‌ریزی آموزشی و مدیریت بر اجرای آن را ترسیم كند و با روش‌های بهتر آموزشی، راهنما و مشاور خوبی برای یادگیرندگان باشد.
توانایی‌های لازم :
فلسفه، جامعه‌شناسی، ‌ریاضیات، آمار، اقتصاد و زبان انگلیسی در این رشته كاربرد و اهمیت بسیاری دارد. دانشجوی این رشته باید نسبت به محیط‌های آموزشی جامعه خود، دید عمیقی داشته باشد و روش‌ آموزش كشور خود را بداند تا ظرافت‌های رفتاری دانش‌آموزان را درك كند و در نهایت به تشریح و تشكیل یك برنامه‌ریزی آموزشی صحیح بپردازد.
موقعیت شغلی در ایران :
امروزه آموزش با همه جنبه‌های زندگی ما ارتباط تنگاتنگ دارد و هر اندازه كه جامعه ما پیچیده‌تر شود، آموزش و پرورش نقش مهم‌تری در حل مسائل آتی و رشد انسان‌ها پیدا می‌كند. به همین دلیل موقعیت‌های شغلی بسیاری برای فارغ‌التحصیلان این گرایش وجود دارد. تا جایی كه بسیاری از كارشناسان مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی آینده شغلی این گرایش را در كشور ما، بسیار امیدبخش و ایده‌آل می‌دانند و معتقدند كه فارغ‌التحصیلان مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی باید آینده خود را در فردا ببینند. چون كشور ما، یكی از كشورهای در حال رشد و توسعه است و بدون بهره‌گیری از شاخه‌های مختلف آموزشی، نمی‌تواند توسعه همه جانبه داشته باشد.در حال حاضر فارغ‌التحصیلان این گرایش در درجه اول جذب آموزش و پرورش می‌شوند. تعدادی نیز در سازمان‌های دولتی از جمله سازمان‌های مدیریت وبرنامه‌ریزی و برنامه‌وبودجه فعالیت می‌كنند. گفتنی است كه فارغ‌التحصیلان مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی مجوز تأسیس آموزشكده‌های درسی را دارند و در صورت داشتن سرمایه لازم،‌ می‌توانند در این زمینه فعالیت كنند.
دروس تخصصی گرایش مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی:
اصول مدیریت آموزشی ، روانشناسی اجتماعی در تعلیم و تربیت ، سازمان و قوانین آموزش و پرورش ایران، اصول برنامه‌ریزی آموزشی، مبانی امور مالی و تنظیم بودجه در آموزش و پرورش، اصول برنامه‌ریزی درسی، كاربرد مقدمات كامپیوتر در مدیریت آموزشی، اصول حسابداری، روابط انسانی درسازمان‌های آموزشی،‌نظارت و راهنمایی تعلمیاتی، راهنمایی تحصیلی و شغلی، مسائل نوجوانان و جوانان، آموزش بزرگسالان، برنامه‌ریزی آموزش ضمن خدمت، مدیریت اسلامی، پروژه تحقیقاتی (سمینار)، كار عملی مدیریت در آموزشگاه، كار عملی در سازمان‌ها، متون زبان خارجه (در برنامه‌ریزی آموزش درسی)، متون زبان خارجه در مدیریت آموزشی.
گرایش آموزش و پرورش پیش‌دبستانی و دبستانی:
آموزشی كه از زمان تولد آغاز و تا شروع اولین كار رسمی دبستان در پایان ششمین سال زندگی كودك ادامه می‌یابد، بسیار مهم است. زیرا كودكان در چنین سال‌هایی، مراحل مهم و حساس زندگی خود را از نظیر شخصیتی،‌ اجتماعی و آموزشی پشت سر می‌گذرانند، و در واقع 6 سال اولیه زندگی از لحاظ رشد هوش و شكل‌گیری شخصیت دورانی سرنوشت‌ساز است. از سوی دیگر آموزش وپرورش دبستانی مهم‌ترین حلقه از حلقه‌های نظام آموزش و پرورش كشور است و كودكان در این دوره در مراحل بسیار مهم رشد جسمانی،‌ عاطفی، ذهنی به سر می‌برند، از همین‌رو توجه به این دوره از آموزش و پرورش باید از اولویت خاصی برخوردار باشد. هدف گرایش آموزش و پرورش پیش‌دبستانی و دبستانی تربیت متخصصانی است كه بتوانند قوای جسمی،‌ عاطفی، روانی،‌ اجتماعی و اخلاقی كودكان پیش‌دبستانی و دبستانی را پرورش دهند.
توانایی‌های لازم :
تعلیم و تربیت بیش از آنكه علم باشد،‌فن و هنر است و یك معلم یا مربی باید به یاری فن و هنر خویش مراحل یادگیری را هدایت كند. به همین دلیل دانشجوی این گرایش باید فردی خلاق بوده و از اطلاعات عمومی نسبتاً گسترده و فن بیان خوبی برخوردار باشد و در نهایت از كار با كودكان لذت ببرد.
موقعیت شغلی در ایران :
فارغ‌التحصیل این گرایش علاوه بر كار در آموزش و پرورش و مهد كودك‌ها و آمادگی‌ها در صورت داشتن سرمایه‌ لازم می‌تواند مجوز تأسیس مهد كودك و آمادگی را بگیرد و در این زمینه به طور خصوصی فعالیت كند. همچنین می‌تواند در مراكز مرتبط با كودكان مانند كانون پروش فكری كودكان و نوجوانان یا سازمان بهزیستی به عنوان كارشناس حضور داشته باشد.
دروس تخصصی گرایش آموزش و پرورش دبستانی و پیش‌دبستانی:
آموزش و پروش پیش‌دبستانی و دبستانی، بهداشت و تغذیه مادر و كودك،‌ اصول بهداشت و كمك‌های اولیه، تفاوت‌های فردی كودكان،‌ روانشناسی بازی، مدیریت مراكز پیش‌دبستانی و دبستانی، آشنایی با مفاهیم و روش تدریس ریاضیات، آموزش هنر، تهیه و كاربرد وسایل مواد آموزشی،‌كاردستی و مهارت‌های فنی، ‌مشاهده (كارورزی) زبان‌آموزی، قصه‌گویی و نمایش خلاق، كار و آشنایی با طبیعت و زندگی اجتماعی، حركت ورزشی و سرودهای خاص كودكان، مشاوره كودك،‌ روانشناسی آموزش خواندن، ادبیات كودكان،‌ آشنایی با فعالیت‌های تربیتی ـ اجتماعی، روش تدریس علوم تجربی واجتماعی، تربیت بدنی(ورزش و بازی‌های دبستانی)، كارورزی دبستان.
گرایش آموزش و پرورش كودكان استثنایی:
كودكان ودانش‌آموزان استثنایی به پنج گروه عقب‌مانده ذهنی و معلول جسمی، ناشنوا و نیمه‌شنوا، نابینا و نیمه‌بینا، ناسازگار و تیزهوش تقسیم می‌شوند و در هر گروه شرایط خاصی برای تعلیم و تربیت آنها وجود دارد . هدف از آموزش و پرورش كودكان استثنایی فراهم آوردن فرصت‌های مناسب و امكانات آموزشی ویژه برای این دسته از كودكان است. در این گرایش به كودكان دارای مشكلات ذهنی و جسمی بیشتر پرداخته می‌شود و متخصصان كودكان استثنایی تلاش می‌كنند تا با توجه به ویژگی‌های عقلانی و جسمانی آنان ، توانایی‌های ذهنی و جسمی آنها را به حداكثر برسانند .
توانایی‌های لازم :
دانشجوی این رشته باید صبر و حوصله بسیار داشته و عشق و علاقه وافری به تعلیم و تربیت كودكان استثنایی داشته باشد. در این رشته خلاقیت و تسلط بر فنون و روش‌های آموزش، حرف اول را می‌زند.
موقعیت شغلی در ایران :
فارغ‌التحصیلان این رشته می‌توانند به عنوان دبیر یا مربی در مدارس دانش‌آموزان استثنایی (عقب‌مانده ذهنی) و مراكز نگهداری كودكان عقب‌مانده ذهنی فعالیت كنند همچنین می‌توانند كارشناس گزینش و تشخیص كودكان عقب‌مانده ذهنی در مؤسسات گوناگون از قبیل وزارت آموزش و پرورش و سازمان‌ بهزیستی كشور شوند.
دروس تخصصی گرایش آموزش و پرورش كودكان استثنایی:
فیزیولوژی، روانشناسی عقب‌ماندگی‌های ذهنی‌، آموزش و پرورش عقب‌ماندگان ذهنی، اختلالات رفتاری ـ عاطفی، اختلالات گویایی، اختلالات یادگیری، گفتاردرمانی، روش‌های تغییر رفتار، آزمون‌های تشخیص عقب‌ماندگی‌های ذهنی، بهداشت و كمك‌های اولیه، روش‌های مشاوره و مصاحبه، بازی و حركت درمانی،‌ تهیه مواد و وسایل آموزشی و كمك‌ آموزشی، روش تدریس علوم تجربی و اجتماعی، روش تدریس ریاضی،‌ روش تدرس زبان فارسی، كارورزی در روش‌های تدریس، روش‌های بازپروری حسی ـ حركتی ، روش‌های بازپروری حرفه‌ای، روش‌های بازپروری اجتماعی، كارورزی در روش‌های بازپروری.

• برچسب ها: معرفی رشته علوم تربیتی کد 1123، منابع و معرفی رشته علوم تربیتی کد 1123، سوالات و معرفی رشته علوم تربیتی کد 1123، شرایط شغلی و معرفی رشته علوم تربیتی کد 1123، دانلود سوالات و معرفی رشته علوم تربیتی کد 1123،